Materiały nie wyrażają poglądów redakcji. Różnorodność celowa. Oceny i wnioski pozostawiamy Czytelnikom.
A A A

Książka telefoniczna z 1939 roku umożliwiła stworzenie elektronicznej bazy danych, dzięki której Żydzi ocaleni z  Zagłady oraz ich potomkowie będą mogli łatwiej odnaleźć swe dawne nieruchomości w  Warszawie.

Artykuł na ten temat opublikowała Żydowska Agencja Telegraficzna (Jewish Telegraphic Agency, JTA), której tekst zamieściło kilka izraelskich gazet.

Dziennik „Haaretz” stwierdził, że  książka telefoniczna może umożliwić ocalonym z Zagłady staranie się o zwrot tysięcy majątków. „Książka telefoniczna z 1939 roku może stać się kluczem, który odblokuje polskie pieniądze na  rzecz restytucji dla [ofiar] Holocaustu. Uratowani z  Holo caustu oraz ich potomkowie mogą obecnie udowodnić swe prawo własności do własności skonfiskowanej podczas drugiej wojny światowej, co pozwoli im ubiegać się o  rekompensatę za  utracone majątki”, napisał „Times of Israel”.

 

Według gazety „Arutz Sheva”, książka telefoniczna z  1939 roku może odblokować miliony dla potomków warszawskich Żydów w ramach polskich płatności restytucyjnych. Książka to właściwie pożółkła korekta.

Została przygotowana, ale nie zdążono jej wydać z  powodu niemieckiego najazdu na  Polskę we  wrześniu 1939 roku. Przechowywana jest obecnie w sejfach Centralnej Biblioteki Wojskowej w Warszawie.

Biblioteka kupiła ją na aukcji od prywatnego kolekcjonera w 2014 roku. Zapłaciła za nią trzy tysiące dolarów. CBW zeskanowała korektę i umieściła ją w internecie.

Dowiedział się o tym Amerykanin Logan Kleinwaks, specjalista od genealogii z Waszyngtonu. Na podstawie książki telefonicznej stworzył pierwszą tego rodzaju elektroniczną bazę danych połączoną z wyszukiwarką.

Potomkowie warszawskich Żydów mogą po prostu wpisać do wyszukiwarki swe nazwisko, aby dowiedzieć się, jakie nieruchomości posiadały ich rodziny w 1939 roku.

Tę bazę danych Światowa Organizacja ds. Restytucji Mienia Żydowskiego (World Jewish Restitution Organization, WJRO) uruchomiła w grudniu 2016 roku.

Dzięki książce telefonicznej Kleinwaks ustalił tożsamość właścicieli tysięcy stołecznych majątków, w tym mniej więcej połowę nazwisk posiadaczy 2613 nieruchomości, które władze Warszawy ponownie udostępniły do roszczeń reprywatyzacyjnych.

Genealog poinformował o  tym kilkanaście rodzin, które znalazł w książce telefonicznej. Twierdzi, że niektóre spośród nich rozpoczęły starania o restytucję mienia.

Informacje o stanie posiadania z 1939 roku są bardzo wartościowe, ponieważ krajobraz Warszawy, prawie całkowicie zburzonej w czasie wojny, zmienił się zasadniczo.

Jednym z tych, którzy poszukują w stolicy Polski dawnej własności swej rodziny, jest 82-letni emerytowany izraelski architekt Yoram Sztykgold. Jego rodzina miała w Warszawie prawdziwe imperium nieruchomości, ale pamięć o nich zaginęła.

„Niestety, jedyną dorosłą osobą, która ocalała z Zagłady, była moja matka, która dysponowała tylko ograniczoną wiedzą na temat stanu rodzinnej własności”, opowiada Sztykgold.

Według WJRO Polska jest jedynym dużym krajem w Europie, który nie przyjął ustawy dotyczącej zwrotu własności bezprawnie skonfiskowanej prywatnym właścicielom przez nazistów lub znacjonalizowanej przez reżim komunistyczny.

Zamiast ustawy polskie władze lub sądy rozstrzygają roszczenia restytucyjne na zasadzie indywidualnej.

W ramach ustawy reprywatyzacyjnej władze Warszawy od czasu do czasu udostępniają kilkadziesiąt adresów nieruchomości ponownie otwartych dla roszczeń restytucyjnych.

Nie podają jednak nazwisk właścicieli, co utrudnia starania o zwrot mienia. Elektroniczna baza danych ułatwi byłym właścicielom i  ich potomkom wystąpienie o  restytucję w  ustawowym sześciomiesięcznym terminie, który WJRO uważa za zbyt krótki.

Yoram Sztyk gold odnalazł w polskiej stolicy około 12 obiektów, które niegdyś należały do jego rodziców. Wraz z rodziną zbiera już akty urodzenia oraz inne dokumenty, aby w sześciomiesięcznym terminie podjąć starania o restytucję mienia.

(KK) "Angora" nr 38/2018 Na podst.: JTA, Haaretz, The Times of Israel, Arutz Sheva

Komentowanie możliwe tylko przez zarejestrowanych Użytkowników

CoalaWeb Social Links

Opublikuj: